ชื่องานวิจัย : ข้อกำหนดคุณภาพของโกษฐ์เขมา
ผู้แต่ง : ณัฐพงษ์   วิชัย
ชื่อวารสาร : Journal of Thai Traditional & Alternative Medicine
ปีที่ : 8
ฉบับที่ : 2-3
ปีที่วิจัย : 2010
หน่วยงาน/องค์กร/สถาบัน(หลัก) : คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
บทคัดย่อไทย-อังกฤษ(Abstract) :

โกษฐ์เขมาเป็นเหง้าแห้งของพืชที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Atractylodes lancea (Thunb.) DC. เป็นเครื่องยาสมุนไพรที่ใช้ในตำรายาไทยมาแต่โบราณ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำข้อกำหนดคุณภาพของโกษฐ์เขมา จากการศึกษาทางจุลทัศนลักษณะของภาคตัดขวางพบกลุ่มเซลล์สเกลอรีดแทรกในระหว่างชั้นเซลล์คอร์ก เนื้อเยื่อลำเลียงมีโฟลเอ็มและไซเล็มเรียงในแนวรัศมีเดียวกัน เวสเซลล์อยู่รวมกันเป็นกลุ่มและเรียงเป็นแถบยาวตามขวาง พาเรงคิมาภายในเซลล์พบผลึกแคลเซียมออกซาเลตรูปเข็มพบช่องน้ำมันและรอยแยกในชั้นคอร์เทกซ์ ชั้นสตีล และชั้นไส้ไม้จุลทัศนลักษณะของผงยาสมุนไพรพบเซลล์คอร์ก เซลล์พาเรงคิภายในพบผลึุกแคลเซียมออกซาเลต เซลล์สเกลอรีด เวสเซลแบบร่างแหและแบบรอยเว้ามีขอบสารสกัดโกษฐ์เขมาด้วยไดคลอโรมีเทนมีจุดซึ่งแยกด้วยรงคเลขผิวบาง 11 แถบ. เหง้าโกษฐ์เขมาทั้ง 16 ตัวอย่างที่ใช้ศึกษาข้อกำหนดทางเคมีฟิสิกส์ กำหนดไว้ว่าควรมีปริมาณสิ่งแปลกปลอม เถ้ารวมและเถ้าไม่ละลายในกรดไม่เกินร้อยละ 6, 7 และ 1 โดยน้ำหนัก ตามลำดับ ปริมาณสารสกัดด้วยน้ำและสารสกัดด้วยเอทานอลความเข้มข้นร้อยละ 95 ไม่น้อยกว่าร้อยละ 35 และ 13 โดยน้ำหนัก ตามลำดับ ปริมาณความชื้นไม่เกินร้อยละ 10 โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก และปริมาณน้ำมันหอมระเหย ไม่น้อยกว่าร้อยละ 1.7 โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก ผลการศึกษานี้สามารถนำไปจัดทำเป็นข้อกำหนดคุณภาพของเครื่องยาสมุนไพรโกษฐ์เขมา ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการควบคุมคุณภาพวัตถุดิบสมุนไพร ตลอดจนการวิจัยและพัฒนาตำรับยาที่เข้าตัวยานี้ต่อไป

คำสำคัญ : ข้อกำหนดคุณภาพโกษฐ์เขมา

“Kot khamao” is the rhizome of Atractylodes lancea (Thunb.) DC. It is a crude drug that has been used in Thai traditional medicine since ancient times. The aim of this research was to set up quality specifications for the crude drug called “kot khamao.” The distinct microscopic characteristics of cross-sections are the sclereids occurring between cork layers. Vascular tissue, phloem and xylem are arranged in the same ray, vessels are in a group, and arranged as a band. The parenchyma contains crystals of calcium oxalate. An oil cavity andcleft can be distinguished in the cortex stele and pith. Microscopic examination of the powdered drug shows cork, parenchyma containing calcium oxalate crystals, sclereids, bordered pitted and reticulated thickened vessels. The thin-layer chromatogram of dichloromethane extract of kot khamaoshows 11 bands due to its major constituents. Sixteen samples of khot khamao were used for study of its physico-chemical specifications. The limits for foreign matter, total ash, and acid-insoluble ash content of kot khamao were proposed as being not more than 6, 7 and 1 percent w/w, respectively. The limits for 95 percent ethanol-soluble extractive and water-soluble extractive were set as being not less than 35 and 13 percent w/w, respectively. The limits for moisture were proposed as being not more than 10 percent v/w, whereas the limit for volatile oil was set as being not less than 1.7 percent v/w. The establishment of standards for kot khamao would help in improving the quality of Thai herbal products containing this raw material.

Key words: Quality specification, kot khamaoAtractylodes lancea (Thunb.) DC.

เอกสารฉบับเต็ม(PDF) :  ข้อกำหนดคุณภาพของโกษฐ์เขมา
ลิงค์ไปยังเว็ปหลัก(เอกสารฉบับเต็ม) : –
บทความสั้น(Text): –
ลิงค์ไปยังเว็ปหลัก(บทความขนาดสั้น) : –
เจ้าของงานวิจัย : ณัฐพงษ์ วิชัย และคณะ

โมบายแอปพลิเคชัน

กรมการแพทย์แผนไทยฯ


สามารถติดต่อเราผ่าน Line

 

ได้แล้ววันนี้

ติดตาม กองการแพทย์ทางเลือก

ผ่านทางโซเชียลมีเดีย​ได้ที่

       


กองการแพทย์ทางเลือก
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
อาคาร 2 ชั้น 6 และชั้น 7 กระทรวงสาธารณสุข
ถนนติวานนท์ อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000
โทรศัพท์ : 02-591-7007
โทรสาร : 02 – 149 – 5637

4527580
This Month : 29370
This Year : 313201
Total Users : 546971
Views Today : 1082
Total views : 2098356
Server Time : 2020-11-29